Rosa Keet Gedigte: Spookstories

Uitgegee deur Human en Rousseau 1988













Luggees
Sluimerend en windstil in ’n lugleegte
wag hy ademloos.      Hy roep die begin op
onwetend dat die begin
altyd alreeds begin het.
Van sonsondergang tot middernag hang
sy buigbare bene, sy vloeibare gewrigte
bedrieglik in die lug.
Kiem en oersel is hy          skaars bewus
van die stroom van wording
wat verborge is.
’n Hersenskim besiel hom
en met sy eerste asemteug bars
hy as borrelende gas
uit ’n bedompige moeras.
Sy rusteloosheid groei soos onkruid groei
langs hom glim die boud van ‘n platanna
hy hyg en snak na sy bewussyn
breek ’n wind poep ’n stink
en met ’n spookagtige stem sê hy :

"Laat daar lug wees"

Terug na bo | Terug na tuisblad

Terug na bo | Terug na tuisblad











Vuurgees
’n Wildewragtig
van ’n koggelmandermannetjie sit
op sy agterpote en bid.
Dan word hy ’n vuurspuwende draak wat mor en knor dat dit kraak.
Sy oë is rooi krale
sy tong flits bliksemstrale
geniepsig gloei en seng sy kloue
hy vat vlam          ek sien hoe
geesdriftig is die hitte van sy libido
hy vonk hy smelt hy stig
vurig kwaad en doelgerig
teer hy op lewe          soos lewe moet hy
om aan die lewe te bly.
Dit dan die drogdier

Moenie sê dat ek jou nie gewaarsku het nie...
dit spook hier.

Terug na bo | Terug na tuisblad

Terug na bo | Terug na tuisblad











Watergees
Diep onpeilbaar diep
in die onderwater wêreld dryf
’n waterskilpad          walvisgroot en log
deurdrenk en geswolle met vog
met sap met koue bloed
tussen newebeelde fantasmagories
vergestalt hy die ou ou stories
as hy homself om middernag
kwiksilweragtig
uit die water sleep
en met ’n bloedstollende kreet
al wat mens is vreet.

Terug na bo | Terug na tuisblad

Terug na bo | Terug na tuisblad











Aardgees
Een oggend het alles afgebrand...
ek skryf nou die geskiedenis
van die toekoms.
’n Grootprater? Van twyfelagtige karakter?
Nooit gesien!
ek lees die spooksels in vuur
die stominge in water
die geaardheid van sterre.
’n kobolt is ek ’n tokkelos
aanmatigend miskien
maar die swart kraai
het my sélf vertel.

Verskoon my nuuskierigheid
staan jou nekhare orent?
kan ek kyk?
Ag dis so maklik
om dit met die hand plat te stryk.

Terug na bo | Terug na tuisblad

Terug na bo | Terug na tuisblad











Stoelstorie 1. Universele stoel
Stoel is meervoudig.
afhangende van my bui
verander sy prentjie in my kop
van dag tot dag.
My stoel vir die dag
kan ek nooit voorspel nie.
Vandag se stoel byvoorbeeld
(net omdat ek verlang)
is geelhout en riempies
gister was dit seil plus staal
(ook net omdat ek verlang het).

Iewers weet ek moet
daar ’n universele stoel wees
wat “stoel” in een en enkelvoud sê
sonder tierlantyntjies
sodat my stoel ook jou stoel kan word.

Ek gaan soek tot ek hom kry
wie weet
miskien sal ons mekaar dan

kan begin verstaan.

Terug na bo | Terug na tuisblad











Stoelstorie 2. Ek veronderstel
Ek veronderstel:
As jy vir ’n stoel goeiemore sê
dan praat jy met jouself.

Ek veronderstel:
praat is brabbel
tensy die soet prikkel van dink
spring van vel na tong en terug
tot blink gedagtes
in ’n vloed van betekenis golf
en met die anker van taal
’n woord kan grondves

Ek veronderstel :
kontak is van dink na woord
van woord nadink

en ás ‘n woord die begin was
dan sou hy met sy geboortekreet
geskree en geskree het
"ek hang in die lug
byt my vas
troetel my met jou tong
iemand
asseblief"

Ek veronderstel:
’n mens sê nie tot siens
aan ’n verslete stoel nie
jy gooi hom weg.

Ek veronderstel:
as ’n stoel vir jou goeiemore sê
dan ignoreer jy hom.

Terug na bo | Terug na tuisblad

Terug na bo | Terug na tuisblad











Stoelstorie 3. Bestaansreg
Daar staan hy op die vloer
’n groen stoel
Tevrede om sy gegewe spasie
te vul.
Streef na niks meer as stoelwees nie.
hardloop nie rond
op soek na bevrediging
of ondervinding
of kommunikasie nie.
Staan solied
bestaan
gelykstaande
(binne perke)
aan oneindigheid.
Reg om sy funksie
as stoel te vervul
reg om oop
en ontvanklik te wees.

Reg vir besit.

Terug na bo | Terug na tuisblad

Terug na bo | Terug na tuisblad











Stoelstorie 4. Ywerig leun jy vorentoe
Ywerig leun jy vorentoe
jou hande is gehokte voëls
een plus een bou en meet en pas
jy jou argumente
om uiteindelik te postuleer
dis mos onmoontlik sê jy
om ‘n stoel absoluut te sien
en terselfdertyd
aboluut aan hom te dink

en jy leun terug
asof jy pas die wêreld verskuif het
en al wat ek kan doen is om te sit
en te voel
hoe stoel
my hart.

Terug na bo | Terug na tuisblad











Grondbeginsel
Om retories en tog absoluut te sê
ek dink daarom is ek
om myself te bepeins
en te bevoel
om my gedagtes te beliggaam
en my lyf te vergeestelik
net tot op die nerf
of bodemskraap
om my doen
vir dae aaneen te motiveer
en in die beweeggrond van my dink
te vroetel
om my bestaan aan myself te bewys –
streel ek my vingerpunte
oor my wang
kelk ek met arms gekruis ‘n bors in elke hand
en ek bly onaangeraak

want jy sien
ek is
omdat ek jou liefhet
al is my kop
altyd iewers anders.

Terug na bo | Terug na tuisblad











Vloeibare grondslag
In die eerste plek
glo ek aan onverdeeldheid

tussen binne en buite
voor die glas, agter die ruite
alles een en deel
van die groot geheel.

In die tweede plek
glo ek aan enkelvoudigheid

of binne of buite
voor die glas of agter die ruite
elke fenomeen
staan totaal alleen.

Maar dan...
my geloof was nog altyd aanpasbaar.

Terug na bo | Terug na tuisblad











Beginsel 1
Dit wat nie is nie
kan nie gedink word nie
want niks kom uit niks
of alles kom uit iets.

Die wording die staanspoor die wegspring
veronderstel
ten minste
’n sel
want vir ’n begin
is ’n vorige begin nodig.

Sal ek myself dus aan jou onderwerp
Of sal ek jou skep?

Terug na bo | Terug na tuisblad











Beginsel 2
Nee. Ek tel nie my tone nie.
Ek bepeins die beginsel
van die dinkproses

Ek sit en wag vir net een
tydlose gedagte.

Ek dink:

om te wag vir dinge
om gestalte te kry
voor ’n mens besluit
om te besluit

is om alles vanself
te laat gebeur

en as alles in elk geval
vanself gaan gebeur

kan ek myself net sowel vermaak
kan ek net sowel

my tone tel.

Terug na bo | Terug na tuisblad











Beginsel 3
Akkoord gaan nie oor feite nie
maar beginsels

en beginsels kan òf horisontaal
òf vertikaal benader word

(‘n beginsel kan dus op twee stoele sit)
of op die linker-
of op die regterboud
so skuif-skuif
afhangende van hoe gou elke boud moeg word…

Terug na bo | Terug na tuisblad











Hoe moes ek raai
dat woorde – steunpilare
in die tonnels tussen ons –
gestroop kan word
en sin verloor

hoe moes ek raai
dat die holtes tussen mense
gevul kan word sonder betekenis

hoe moes ek raai
dat die rangskik van begrippe
my nie noodwendig
verstaanbaar maak nie

hoe moes ek raai
hoe moes ek raai
dat jare skoenlappers is

dat die hart oud word.

Terug na bo | Terug na tuisblad











Grensgeval
My kop het ’n wye verlede
en ’n wyer toekomstige grens
wat ten hemele skrei
dus wil ek krimp en behoeftig
binne perke
grond wees          of ’n bekrompe grot
met stalaktiete wat tydsaam en tranerig groei
waar my moer grensloos uitswel
saam met mos wat in lae vrot
waar die reuk tasbaar en fel
oor donker plante
en donkerder wande stort
waar ek elke oomblik isoleer
en volprop
tot barstens toe vol en bekrompe
die vrugbeginel van vervulling

my grot is ’n hok is ’n krot is ’n crèche
en in my grot
kan ek myself aand na aand
aan die slaap huil.

Terug na bo | Terug na tuisblad